4. BÖLÜM
Görev Ve Sorumluluklar İle Siciller

Bakanlığın Görev ve Sorumlulukları
Madde 26- İlgili idarelerin, bu Kanun kapsamında yaptıkları ve kontrol ettikleri her türlü etüt ve proje, yapım ile bunların denetimine ilişkin iş ve işlemleri gerekli gördüğü hallerde inceler ve denetler. Bakanlıkça yapılan incelemede mevzuata aykırılık tespit olunan her türlü etüt ve projeler ile ruhsat, yapı kullanma izni ve bütün tescil işlemlerini istemeye yetkilidir. Mevzuata aykırılık giderilmedikçe, bu alanlarda hiçbir uygulama yapılamaz ve başta belediye başkanları olmak üzere mevzuata aykırı işlem yapan ilgili idare yetkilileri hakkında idari, mali, cezai sorumluluk ile ilgili yasal işlem yapılmasını istemeye yetkilidir.

İlgili İdarelerin Görev ve Sorumlulukları
Madde 27- İlgili idareler, bu Kanun ve ilgili yönetmelikler ile verilen görevlerini yasal süreler içinde tam ve eksiksiz olarak yerine getirmekten sorumludur.

Yapı projelerinde, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinde imzası bulunan teknik görevlilerin görevlerini gereği gibi yerine getirmemelerinden doğan her türlü yapı kusurundan ve zararından dolayı bu Kanun ve diğer Kanun hükümleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde sorumludur.

Proje Müellifinin Görev ve Sorumlulukları
Madde 28- Proje müellifleri, yapı ruhsatına esas uygulama projelerinin, zemin ve temel etüt raporları dahil olmak üzere her türlü etüde dayalı çalışmaları, bu kanuna, esaslara ve bu kanunun eki olan ilgili yönetmeliklere, şartname ve standartlara uygun olarak yapmakla yükümlüdür.

Ruhsat eki projelerin birbiri ile uyumlu olması şarttır. Birbiri ile uyumlu olmayan projelerden kaynaklanan sorumluluk, öncelikle proje müellifine ait olmak üzere, sırasıyla yapı denetimi kuruluşu ile proje denetçisi mimar ve mühendislere ve ilgili idareye aittir.

Proje müellifi, uzmanlık alanlarına göre ürettikleri projeler sebebiyle ortaya çıkan yapı hasarından ve aykırılıklardan dolayı, kusurlarına göre hukuki ve cezai bakımdan sorumludur.

İlgili meslek odasına üye olmayan ve bürosunun tescilini ilgili odaya yaptırıp her yıl yenilemeyen proje müellifinin projesi incelenmez ve ilgili idarece onaylanmaz.

Proje,, müellifleri, meslekî sorumluluk sigortası yaptırmak, poliçelerinin onaylı birer örneğini ilgili meslek odasına, İlgili idareye, yapı sahibine vermekle yükümlüdür.

Yapı Denetim Elemanlarının Görev ve Sorumlulukları
Madde 29- Yapı Denetim Elemanlarının görev ve sorumlulukları, Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun esasları doğrultusunda düzenlenir.

Yapı Müteahhidinin Görev ve Sorumlulukları
Madde 30- Ticari amaç gözetmeksizin kamuya açık olmayan bir parselde konut olarak kullanılacak yapılar hariç olmak üzere gerçek kişiler ve kooperatifler de dahil tüzel kişiler tarafından yaptırılan her türlü yapı inşaası işinin bir yapı müteahhidi tarafından üstlenilmesi mecburidir.

Yapı müteahhidinin teknik personel (mimar, inşaat mühendisi, elektrik, makine mühendisi) olması, teknik personel olmaması halinde en az 10 yıl taşeronluk yaparak iş bitirmiş olduklarını belgelemeleri şarttır.

Yapı müteahhitlerinin belirli sürelerle bu konuda hazırlanacak yönetmelik doğrultusunda eğitim görmeleri zorunludur.

Yapı müteahhidinin görev ve sorumlulukları bu kanunun eki olan "Yapım İşleri Genel Şartnamesi" hükümleri doğrultusunda belirlenir.

Kontrol Şefi ve Kontrol Elemanlarının Görev ve Sorumlulukları
Madde  31-  Yapım   işleri yürütülen  şantiyede,   yapım  işinin  konusuna uygun  ve sözleşmeye bağlı olarak çalışan bir şantiye şefinin bulundurulması mecburidir.
Ayrıca, yapının önemi ve büyüklüğüne göre gerekli teknik elemanlar istihdam edilir. Kontrol şefi ve kontrol elemanlarının eğitilmesi zorunludur.

Kontrol şefi ve kontrol elemanlarının görev ve sorumlulukları eğitim ve sertifika verilmesi, bu Kanun'un eki olan "Yapım İşleri Kontrol Yönetmeliği" hükümleri doğrultusunda belirlenecektir.



Yapı Sahibinin Görev ve Sorumlulukları
Madde 32- Yapı sahibi, imar mevzuatına uymak ve yapı denetimi hizmet bedeli dahil olmak üzere, yapı ile ilgili her türlü hizmet bedellerini zamanında ödemek zorundadır.

Yapı sahibi, tamamlanan yapıyı, yapı kullanma izin belgesi düzenlemeksizin kullanıma açamaz. Bu durumda hukuken sorumlu sayılır. Bu Kanun'a aykırı olarak kullanıma açılan yapı, ilgili idarece derhal mühürlenir ve kullanılması engellenir.

Yapı sahibi, proje, metraj ve keşiflerde bulunmayan herhangi bir imalatı müteahhitten ve diğer ilgililerden isteyemez ve bu gibi istekler yerine getirilemez.

Yapı sahibi, yapı kullanma izin belgesi alınmış yapıda ruhsat düzenlenmeksizin değişiklik yapamaz. Konu ile ilgili esasları belirleyen yönetmelik düzenlenecektir.

Yapım İşinde Çalışan Usta ve Kalfaların Görev ve Sorumlulukları
Madde 33- Hafriyat, demir, beton kalıp, sıva, duvar, boya, badana, fayans, doğrama, çatı işleri, sıhhi ve elektrik tesisatı vb. ustaların eğitimden geçerek sertifika almış, konularında uzman kişiler olmaları ve yalnız kendi dallarında hizmet vermeleri şarttır.

Usta ve kalfaların bağlı oldukları odaya kayıtlı olmaları ve odalarınca düzenlenecek eğitim programına katılarak bu konuda uzman olduklarına dair sertifika almaları zorunludur.

Meslek Odalarının Görev ve Sorumlulukları
Madde 34- Meslek odaları yapım işinde görev alan meslek gruplarının (teknik eleman, müteahhit, usta ve kalfaların) üye oldukları odalardır.

Türk Mimar Ve Mühendis Odalarının Görev ve Sorumlulukları
Madde 35- Türk Mimar ve Mühendis Odalarının görev ve sorumlulukları şunlardır:
a)Etüt-proje, yapım ve kontrol işinde çalışan mimar ve mühendisler ilgili meslek odalarına üye yapmak. (Kamuda çalışan teknik personelin Anayasanın ilgili maddesi gereğince odaya kayıtlı olma zorunluluğu yoktur.)

b)        Etüt-proje,  yapım  ve  kontrol  işlerinde  çalışan  mimar  ve  mühendislerin üye
olduklarını, çalışmaya engel bir durumunun bulunmadığını gösterir belge vermek,

c)        Yapı güvenliği ve sağlıklı yapılaşma için yapı üretimi, niteliksiz ve deneyimsiz iş
gücünden arındırılmasını teminen yapı üretiminde çalışacak teknik personele hazırlayacakları
ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onaylanmasını müteakip yürürlüğe girecek yönetmelik
esasları doğrultusunda teknik eğitim vermek ve sicillerini tutmak.

Ticaret Odalarının Görev ve Sorumlulukları
Madde 36- Ticaret Odalarının görev ve sorumlulukları şunlardır:

a)        Müteahhitlik hizmeti yapacak kişileri üye yapmak,

b)        Müteahhitlik    hizmeti    yapacak    kişilerin    çalışmaya   engel    bir   durumunun
bulunmadığını gösterir belge vermek,

c) Yapı güvenliği ve sağlıklı yapılaşma için hazırlayacakları ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onaylanmasını müteakip yürürlüğe girecek yönetmelik esasları doğrultusunda eğitim vermek ve sicillerini tutmak.

Laboratuarların Kuruluş, Görev ve Sorumlulukları
Madde 37- Laboratuarlar, Bakanlık' tan veya yetkili akreditasyon kuruluşundan izin belgesi alarak faaliyet gösterirler.

Laboratuarlar zemin ile ilgili deneyleri, inşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham veya mamul maddelerin teknik şartnamelere ve ilgili standartlara göre ölçüm, muayene, deney, test ve diğer özelliklerinin tayini ile yükümlüdür.

Laboratuar yetkilileri; yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ölçüm, muayene ve testlerin, ilgili standartlara, teknik şartnamelere veya yeterlik şartlarına göre yapılmaması sebebiyle meydana gelen yapı hasarlarından dolayı, kusurlarına göre hukuki ve cezai bakımdan sorumludur.

Laboratuar hizmetleri, ilgili teknik şartnameler ve yönetmelikler doğrultusunda yürütülür.
5.BÖLÜM Sigortalar

Mesleki Sorumluluk Sigortası
Madde 38- Yapının projelendirilmesinde, yapım süresinde ve denetlenmesinde görev alan proje müellifi, müteahhit, kontrol şefi, kontrol elemanları, laboratuar ve yapı denetim kuruluşları tarafından mesleklerinin uygulanması sırasında verilen hizmetlerde kusur veya mesleki bilgi ve beceri eksikliği sebebiyle tazminat ödenmesini gerektiren zararları teminat altına alan ve bu kişilerin üyesi bulunduğu meslek odalarınca takibinin yapılması gereken mecburi sorumluluk sigortasıdır.

Projelendirme, yapım ve denetim işlerinde görevli ve sorumluluk alan idari elemanlara mesleki sorumluluk sigortasının ilgili idarece yaptırılması zorunludur. Bu konuda gerekli yasal düzenleme yapılacaktır.

Mali Sorumluluk Sigortası
Madde 39- Bu Kanun' dan kaynaklanan görevleri nedeniyle yapı denetim kuruluşları ve yapı müteahhitleri tarafından mecburen yaptırılması gereken sigortadır.

Bütün Riskler Sigortası
Madde 40- Yapı müteahhidi tarafından yapılması zorunlu olan yapı inşaat ruhsatı ile yapı kullanma izin belgesi alınması arasındaki süre içinde meydana gelebilecek her türlü can ve mal kaybı ve kazasını kapsayan zorunlu sigortadır.

Doğal Afet Sigortası
Madde 41- Yapının kullanım süresi içinde yapıda doğal afetler sebebiyle uğranılan maddi zararların karşılanması maksadıyla yapı sahibince yaptırılması mecburi sigortadır.

Doğal afet sigortasının yapı kullanma izin belgesinin alınması süreci içinde yaptırılması şarttır.



ALTINCI BÖLÜM Cezai Hükümler
Cezalar
Madde 42- Bu Kanun' a ve yönetmelik, şartname ve ilgili esaslara, ruhsat ve eklerine aykırı olarak yürütülen yapıların yapı sahibine, ilgili idare teknik elemanlarına, yapı müteahhidine, kontrol elemanları ve yapı denetim kanununa tabi teknik elemanlara yapıdaki kusurun niteliği, ruhsat ve eklerine aykırılık oranı dikkate alınarak cezai hükümler uygulanır.

Meslekten Men veya Kısıtlama
Madde 43- Şantiyede ruhsat eki projelerin (mimari, betonarme, makine ve elektrik tesisatı projeleri) dışında farklı hazırlanmış projelerin bulundurulduğunun tespiti halinde ilgili müteahhit ve kontrol elemanlarına en az 10 yıl meslekten men cezası verilir ve bu durum resmi gazetede ilan edilir.

İmar planı, İmar Kanunu ve ilgili yönetmelikler ve bu Kanun hükümleri ve ilgili şartname, esaslar ve yönetmeliklerine aykırı ruhsat tanzim eden idari, teknik elemanlarına da aynı ceza hükümleri uygulanır.

İdari Para Cezalan
Madde 44- Yapı sorumlularına bu Kanun' a aykırılık teşkil eden ve aşağıda gösterilen fiil ve halleri sebebiyle idari para cezası verilir. İdari para cezalarının tespitinde inşaat ruhsatının verildiği yıl yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmeti Bedellerinin Hesabında kullanılan yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkındaki tebliğ esas alınarak hesaplanan toplam inşaat maliyeti esas alınır.
Yapı yaklaşık maliyeti bedelinin %1 kadar ceza verilmesini gerektiren fiil ve haller:

Kontrol elemanlarının bu kanunda ve imar mevzuatında belirlenen süre ve zamanda
işlerinde bulunmamak veya görev yerini terk etmek,
Faaliyet yasaklanma ve durdurma kararlarına aykırı hareket etmek,
İnşaat alanında fert, toplum ve çevre sağlığı ile ilgili tedbirleri almamak,
Sertifikasız usta ve kalfa çalıştırmak.

2) Yapı yaklaşık maliyet bedelinin %2' si kadar ceza verilmesini gerektiren fiil ve haller:

a)        Standartlara aykırı malzeme kullanmak veya kullanılmasına göz yummak,

b)        Bu Kanun uyarınca yapılması gereken    sigortalan yaptırmamak    veya yapılıp
yapılmadığı konusunda gereken denetimi yapmamak,

3) Yapı yaklaşık maliyet bedelinin %3' ü kadar ceza verilmesini gerektiren fiil ve haller:

a) Zemin, malzeme ve imalata ilişkin ölçüm, muayene, test, özellik tayini ve deneyleri, şartname ve standartlara uygun olarak yapmamak veya yaptırmamak,

Mesleğini yerine getirmesi kısıtlanmış, yasaklanmış veya mesleği ifa yetki ve
yeterliliğine sahip olmayanları çalıştırmak veya çalıştırılmasına göz yummak,

Bu   Kanun  ve   imar   mevzuatı   uyarınca  gerekli   tutanak,   defter  ve  belgeleri
düzenlememek  veya eksik  veya kasıtlı  olarak  yanlış  düzenlemek  veya bulundurulması
gereken yerlerde bulundurmamak veya bunları inceleme yetkisine sahip olanlara vermemek,

İş güvenliği ve işçi sağlığıyla ilgili mevzuatın ön gördüğü tedbirleri almamak, bu
konuda uyarı ve bildirim mecburiyetlerini yerine getirmemek,

4)Yapı yaklaşık maliyeti bedelinin %4' ü kadar ceza verilmesini gerektiren fiil ve haller:

Bu Kanun' a ve imar mevzuatına aykırı olarak, proje, proje detayı, hesabı, metrajı ve keşfi ile rapor ve diğer belgeler düzenlemek veya bunların bu kanuna, imar mevzuatına ve ilgili diğer mevzuata aykırı olmasına rağmen bunlar hakkında uygun görüş vermek.

Yukarıdaki fıkralarda belirtilen para cezalarının verilmiş olması, fiilin başka bir cezayı gerektirmesi halinde, ayrıca cezai takibata engel teşkil etmez.

Cezayı gerektiren fiil ve halin, yetkili eleman ve organlarca yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde ilgililerin savunmaları alınarak karar verilir.

Cezalar, ilgili idarenin en üst amirince verilebileceği gibi, Bakanlıkça doğrudan da verilebilir. Bakanlığın veya ilgili idarenin kararlarına karşı 15 gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtirazlar, zaruret olmayan hallerde evrak üzerinde incelenerek en kısa süre içinde karara bağlanır. İtiraz üzerine verilen mahkeme kararları kesindir.

Para cezalan, yapılan tebliğ üzerine 7 gün içinde ödenir. Cezalara karşı itiraz yoluna gidilebilir.

Süresi içinde ödenmeyen cezalar, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyanca tahsil edilir.

Cezayı gerektiren fiil veya halleri öğrenen yapı sorumluları; gerekçeleri var ise belgeleri ve failleri ile birlikte, bu fiil veya halleri, en geç 3 iş günü içinde ceza vermeye yetkili olanlara bildirmek zorundadırlar.

Yapılarda meydana gelen ağır dereceli hasar veya yıkılma sebebiyle yaralanma ve can veya mal kaybı olması halinde, bu kanunda ön görülmeyen hususlarda genel hükümlere göre tazmin talebi hakları saklıdır.

Bu Kanun kapsamındaki fiillerden dolayı verilen kesinleşmiş mahkeme kararları, sicil kayıtlarının tutulmasına esas olmak üzere Bayındırlık ve İskan Bakanlığına ve mimar ve mühendislerin ve müteahhitlerin bağlı olduğu meslek odalarına bildirilir.


YEDİNCİ BOLUM
Veri Tabanı

Proje ve Ruhsatların Kodlandırılması
Madde 45- Yapı ruhsatlan şehir ve ilçe kodları ile başlamak üzere kodlandırılır ve ruhsatı veren ilgili idare bunları bilgisayar ortamına geçirerek korumakla yükümlüdür.

Aynı "kod" ikinci bir ruhsata verilmez. Yapının yıkımına kadar olan süreçte aynı kod kullanılır. Yapı kullanma izin formatında da aynı kod bulunacaktır.
Ruhsat ve ruhsata esas projeler aynı "kod" numarası alarak CD ortamında saklanır. Şantiyede kullanılan projelerin de aynı kod'u taşıması şarttır.
Hazırlanacak ve Düzenlenecek Yönetmelik, Şartname ve Esaslar
Madde  46-  Bu  Kanun'un  uygulanması  için  gerekli  aşağıda  belirtilen  konular
hakkındaki yönetmelikler, şartnameler ve esaslar bu Kanun' un yayım tarihinden itibaren en
geç l yıl içinde Bakanlıkça çıkarılır.
Yığma yapıların projelendirme esaslarına dair yönetmelik
Çelik yapıların projelendirme esaslarına dair yönetmelik
Ahşap yapıların projelendirme esaslarına dair yönetmelik
Yüksek ve özel yapıların projelendirmesine ait yönetmelik
Yıkım, büyük onarını ve güçlendirme ile ilgili teknik şartname
Jeolojik, jeofizik ve jeoteknik raporlarla ilgili şartname
Birim fiyat tariflerinin revizyonu
8)  Yapım işleri genel şartnamesi ile genel teknik şartnamenin revizyonu

9)        Teknik danışmanlık hizmeti verecek müellif ve kuruluşların kuruluş, görev, yetki,
sorumlulukları ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esaslar

10)        Bu   Kanun  kapsamında  düzenlenmesi   zorunlu  eğitim,   sertifika  ve   seminer
programlarına, belge verilmesine, takibine ve kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar

Yapı ruhsatları ve yapı kullanma izin belgeleri formatı

Konutlarda ve kamu yapılarında olması gerekli piyes standartları

Mevcut Kanun, Şartname, Yönetmelik, Esaslar, Sözleşmeler ve Standartlar
Madde 47- Bu Kanun'a esas yapının projelendirilmesi ve yapımı esnasında uyulması zorunlu kanun, şartname, yönetmelik, esaslar ve standartlar:

a)        Kanunlar
İmar Kanunu, değişiklikleri ve ilgili yönetmelikleri
Yapı Denetim Kanunu değişiklikleri ve ilgili yönetmelikleri
Kamu İhale Kanunu değişiklikleri ve ilgili yönetmelikleri
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, değişiklikleri ve ilgili yönetmelikleri
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, değişiklikleri ve ilgili yönetmelikleri
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, değişiklikleri ve ilgili yönetmelikleri
Kıyı Kanunu, değişiklikleri ve ilgili yönetmelikleri
b)        Şartnameler
Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Şartnamesi
Yapım İşleri Genel Teknik Şartname
Yapılar İçin Sondaj ve Temel Sondajlama Şartnamesi
Taşıma Genel Teknik Şartnamesi
Kazı İşleri Genel Teknik Şartnamesi
Tüneller Genel Teknik Şartnamesi
7)Balast İşleri Genel Teknik Şartnamesi
Çimento Genel Teknik Şartnamesi
Kireç Genel Teknik Şartnamesi

Su Genel Teknik Şartnamesi
Alçı Genel Teknik Şartnamesi
Agrega, Taş, Harç ve Kargir Genel Teknik Şartnamesi

Beton Genel Teknik Şartnamesi

Trokret Sistemi İle Beton Tatbiki Genel Teknik Şartnamesi

Hafif Beton Genel Teknik Şartnamesi

Tuğla, Kiremit, Briket, Beton Blok, Beton Büz, Perlitli bölme blok' u, perlitli
pano, Büz Genel Teknik Şartnamesi


Sıva Genel Teknik Şartnamesi

Sentetik Reçine esaslı Dış ve İç Kaplamalar ile Yalıtım Malzemeleri Genel Teknik
Şartnamesi
Ahşap İşleri Genel Teknik Şartnamesi
Çatı Örtüleri Genel Teknik Şartnamesi
Kaplama Malzemesi Genel Teknik Şartnamesi
Yıkma ve Sökme Genel Teknik Şartnamesi
Cam ve Takılması Genel Teknik Şartnamesi
Demir İşleri Genel Teknik Şartnamesi
Tenekecilik İşleri Genel Şartnamesi
Boya, Badana, Cila İşleri Genel Teknik Şartnamesi
Ön yapımlı, Ön gerilmeli Beton Elemanlar Genel Teknik şartnamesi
Alüminyum ve Alüminyum İmalat İşleri Genel Teknik Şartnamesi
Sert Plastik (PVC) Profil ve Doğrama Genel Teknik Şartnamesi
30)        Tesisat Teknik Şartnameleri
c)  Yönetmelikler
Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik
Yapım İşleri Kontrol Yönetmeliği
Tip İmar Yönetmeliği
Isı Yalıtım Yönetmeliği
Asansör Yönetmeliği
Yangın Yönetmeliği
Sığınak Yönetmeliği

Otopark Yönetmeliği
Yapı Malzemeleri Yönetmeliği

10) Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir ve Bölge Planlama ve Güzel Sanat Eserleri Yarışma Yönetmeliği
10)        Gürültü Yönetmeliği
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği
Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği
Heliport Yönetmeliği
Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik
15)        Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği
d)        Esaslar
Mimari Proje Düzenleme Esasları
İnşaat Mühendisliği Proje Düzenleme Esasları
Makine Tesisat Projeleri Hesaplama ve Düzenleme Esasları

4)        Elektrik Tesisatı Projelerinin Hesaplama ve Düzenlenmesinde Uyulacak Genel
Esaslar

5)        Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına İlişkin Esaslar

e)        Tebliğler

1)        Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı
Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ
Proje ve Kontrollük İşlerinde Uygulanacak Fiyat Artış Oranlan Hakkında Tebliğ
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı veya yürürlükteki diğer Birim Fiyat Tarifleri
f)        Standartlar
İlgili ulusal ve uluslararası standartlar.
g)        Örnek Sözleşmeler
Proje Hizmetleri Sözleşmeleri
Mesleki Kontrollük Hizmetleri Sözleşmeleri
Yapım İşleri Sözleşmeleri



Danışmanlık ve Müşavirlik Hizmetleri Sözleşmeleri

Kanunun yürürlüğe girmesini takiben yapı ile ilgili yeni düzenleme ve her türlü Şartname, Yönetmelik, Esaslar, Tebliğ ve Standartlar bu Kanun' un eki sayılır.

SEKİZİNCİ BOLUM ,
Çeşitli ve Son Hükümler

Anlaşmazlıkların Halli
Madde 48- Bu Kanun' un uygulanmasından doğan anlaşmazlıkların, yargıya intikalinden evvel halk denetçiliği sistemi "Ombudsmanlık" yöntemiyle çözülmesi öngörülmektedir. "Ombudsmanlık" niteliği itibariyle idare ile ihtilafa düşmüş kişi arasında, konunun yargı mercilerine intikal ettirilmesinden önceki aşamalarda hakemlik yoluyla ihtilafın çözümlenmesini amaçlayan bir müessesedir.

Bu nedenle, halk denetçisine müracaat yargıya başvuru süresini durdurmakta, ancak kişilerin anlaşmazlığın devamı halinde yargıya müracaatını engellememektedir.

Halk denetçisinin seçimi, görev ve yetkileri, ücretlerin tespiti, başvuru yolları, raporları ve raporların sonuçlan v.b. ile gerekli hususlar ayrıntılı bir şekilde düzenlenecektir.

Bu Kanun' un uygulanmasından doğan davalardan bu yolla çözümlenemeyen ihtilafların yapılara ilişkin olanlara bakmaya, yapının bulunduğu yer mahkemeleri; idari para cezalarına itiraz konusunda ise cezayı gerektiren fiil ve halin işlendiği yer mahkemeleri yetkilidir. Diğer hususlar, genel hükümlere tabidir.

Yetkinlik (Sertifika)
Madde 49- Yapım işinde görev alacak mimar ve mühendisler, kontrol elemanları ve yapı müteahhitleri, usta ve kalfalarda aranılan nitelikler ve bunlara verilecek yeterliliğin usul ve esasları kanunun yayımını takiben bir sene içinde Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.

Yeterlilik belgeleri ilgililere üyesi oldukları odalarca verilir.

Telif Hakları
Madde 50- Mimar, 5846 sayılı "Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına" göre mimarlık mesleğinin genel tanımı ve uygulaması çerçevesinde gerçekleştirdiği plan, proje, resim, her türlü tasarımın ve bunlara dayanarak gerçekleştirilen yapıların telif haklarına sahiptir.

Uygulanmayacak Hükümler
Madde 51- 3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümleri uygulanır.

Yürürlük
Madde 52- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 53- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yönetir.
Kolcuoğluinşaat Bilgilendirme Sayfaları
Yapı Kanunu Tasarısı Taslağı